Informacje o projekcie  |  Informacje o uczestnikach projektu  |  Aktualności  |  Sponsorzy  |  Kontakt  | 
         

search szukaj
 

Powstanie w Getcie Warszawskim


     Po klęsce kampanii wrześniowej 1939 r. Niemcy rozpoczęli na okupowanych ziemiach polskich prześladowania ludności żydowskiej. Zarządzeniem gubernatora Ludwiga Fischera z 2 X 1940 r. okupant niemiecki odgrodził murem wysokości 3 m i długości 16 km część Warszawy, w której powstało getto. Na niewielkiej powierzchni 307 ha przymusowo przesiedlono i zamknięto ponad 400 tys. ludzi, jednocześnie wysiedlając mieszkających tutaj Polaków. Okupant odizolował tę część miasta, zakazał Polakom wstępu do zamkniętego obszaru, osobom pochodzenia żydowskiego opuszczania tego terenu, nakazał nosić dla wyróżnienia opaski z gwiazdą Dawida, zmusił do wykonywania pracy na rzecz III Rzeszy, wprowadzając jednocześnie głodowe racje żywnościowe, powodujące wraz z chorobami wzrastającą ich śmiertelność (szczególnie wśród najmłodszych oraz osób starszych).
     Mimo grożącej kary śmierci za pomoc Żydom, warszawiacy i władze Polskiego Państwa Podziemnego poprzez organizację Radę Pomocy Żydom "Żegota" starali się organizować żywność dla głodujących, przekazywali broń, ukrywali ludzi, ratowali dzieci, wyprowadzając na tak zwaną stronę aryjską.
     Od lipca do września 1942 r. Niemcy przeprowadzili wielką akcję likwidacji warszawskiego getta. Poprzez Umschlagplatz (plac przeładunkowy) przy ulicy Stawki wypędzono i deportowano 300 tys. Żydów do komór gazowych znajdujących się na terenie obozu zagłady w Treblince. Te barbarzyńskie działania okupanta wzmagały wśród pozostałych pragnienie oporu, zemsty i sprzeciwu wobec ludobójczej polityki hitlerowców. Konsekwencją tych nastrojów była działalność dwóch organizacji: Żydowskiego Związku Wojskowego oraz Żydowskiej Organizacji Bojowej, które przygotowywały się do walki z Niemcami poprzez produkcję środków bojowych, gromadzenie broni między innymi od Armii Krajowej i środowisk związanych z Polską Partią Socjalistyczną, budowanie schronów i bunkrów.
     19 IV 1943 r. ok. 1 tys. słabo uzbrojonych żołnierzy żydowskiego podziemia pod dowództwem Mordechaja Anielewicza przy poparciu ok. 50-60 tys. mieszkańców getta podjęło nierówny bój z wkraczającym wojskiem niemieckim. Z początkiem powstania wywieszono nad gettem dwie flagi: polską i żydowską. Do 23 IV powstańcy prowadzili walki uliczne, a w następnych dniach bronili bunkrów. Niemcy pod dowództwem SS Brigadeführera Jürgena Stroopa, zajmując stopniowo tę część walczącego miasta, systematycznie niszczyli domy i mordowali znalezionych Żydów. Powstanie trwało do połowy maja. Symbolicznym jej zakończeniem było wysadzenie przez Niemców 16 V 1943 r. Wielkiej Synagogi przy ulicy Tłomackie. W powstaniu poległo ok. 6 tys. Żydów, zostało wymordowanych ok. 7 tys. mieszkańców getta, a ok. 40 tys. Niemcy wywieźli do obozów zagłady w KL Auschwitz (Oświęcim), Treblince i Majdanku. Okupanci po zdławieniu żydowskiego zrywu tę część Warszawy całkowicie zrównali z ziemią.

 Wstecz...


 
Materiały dodatkowe
         
   
   

Copyright © Muzeum Warszawy :: 2007

   
  Projekt jest realizowany przez Muzeum Warszawy we współpracy z Archiwum Państwowym m. st. Warszawy oraz niemiecką fundację Stiftung Niedersachsische Gedenkstatten